Zbuduj to sam:
czego naprawdę wymaga własny zespół programistów w 2026 roku

Każda organizacja, która opiera działalność na oprogramowaniu, prędzej czy później staje przed tym samym wyborem. Może budować własnymi siłami albo kupić usługę wytworzenia oprogramowania od kogoś innego. To pierwszy z serii artykułów o tym, jak firmy dziś naprawdę wytwarzają oprogramowanie. Zaczynamy od opcji, jaką jest własny zespół programistów. Wydaje się najbezpieczniejsza, bo daje kontrolę.

Pytanie brzmi: kontrolę nad czym dokładnie?

Wąskim gardłem jest doświadczenie, nie liczba ludzi

Zespół rozwija się, gdy buduje systemy, które muszą spełnić wszystkie normy i rekomendacje. Dotyczy to całego cyklu: od dokumentacji projektowej, przez budowę oprogramowania i testy, aż po usuwanie błędów w okresie utrzymania, w tym luk w cyberbezpieczeństwie. To wymaga od zespołów stałego poszerzania kompetencji, zwłaszcza w zakresie cyberbezpieczeństwa.

Koszt przygotowania takiego zespołu rośnie z roku na rok. Według raportu płacowego Antal z 2026 roku najwięcej zarobić mogą specjaliści na stanowiskach AI Solutions Architect, AI Research Scientist i Security Architect^[1]. W badaniu ISC2 z 2025 roku, obejmującym ponad 16 000 specjalistów bezpieczeństwa, 29% przyznało, że nie stać ich na zatrudnienie osób z potrzebnymi umiejętnościami. 33% nie ma budżetu na właściwą obsadę zespołów bezpieczeństwa^[2]. Zespół najwyższej klasy staje się więc przywilejem klientów, którzy dysponują odpowiednim budżetem.

Na dzisiejszym rynku nie wystarczy już wytworzyć oprogramowania, które jest funkcjonalne i wydajne. Na pierwszy plan wysuwa się cyberbezpieczeństwo. Widać to po wyciekach danych z systemów informatycznych, zwłaszcza w obronności, administracji publicznej i ochronie zdrowia. W sierpniu 2026 roku rząd potwierdził wyciek danych medycznych blisko 19 milionów Polaków z systemu dokumentacji MyDr. Miesiąc później wyciekły dane z aplikacji Medyc, a Prezes UODO zapowiedział kontrolę jej producenta^[3]. W całej UE administracja publiczna była w 2025 roku najczęstszym celem ataków: dotyczyło jej 31,8% z 8257 incydentów przeanalizowanych przez ENISA^[4].

Nadążanie zamiast budowania

Nie wszyscy, których masz, budują coś nowego. Deloitte w badaniu 2026 Global Technology Leadership Study zapytał 662 menedżerów technologicznych najwyższego szczebla. Badanie trwało od grudnia 2025 do lutego 2026 roku. Respondenci pracują w organizacjach o przychodach co najmniej 1 mld USD rocznie. Pochodzą z obu Ameryk, regionu EMEA oraz Azji i Pacyfiku. Największa część ich budżetów technologicznych, 38%, wciąż idzie na utrzymanie i optymalizację istniejących możliwości biznesowych. Na rozwój idzie 31%, a na transformację 30%. Udział utrzymania i optymalizacji spadł z 48% w 2023 roku, ale do 2028 roku Deloitte spodziewa się spadku tylko do 37%. Przy czym łączny budżet technologiczny rośnie: z około 5% przychodów w 2023 roku do prognozowanego około 8% w 2028 roku. Rośnie też część budżetu przeznaczona na rozwój istniejących i kreowanie nowych modeli biznesowych. Mimo to 41% menedżerów technologicznych twierdzi, że biznes postrzega ich jako niezdolnych do nadążania za potrzebami^[5].

Kolejna luka kompetencyjna już tu jest

Gdy zespoły utrzymują istniejące systemy w działaniu, pojawia się kolejne wymaganie. 14 września Bitkom poinformował, że po raz pierwszy większość niemieckich firm korzysta z AI. To 57% z 603 firm zatrudniających co najmniej 20 osób. Spośród pozostałych 85% twierdzi, że brakuje im wiedzy technicznej do wdrożenia. A 66% firm ocenia kompetencje AI swoich pracowników jako niskie. Wśród użytkowników AI 41% wskazuje integrację z istniejącymi systemami jako istotny koszt^[6].

Jednocześnie firmy przesuwają budżety, zamiast je zwiększać. Futurum Group zbadało 1636 decydentów technologicznych na świecie (10 września). 327 ich organizacji ogranicza zatrudnienie w IT. A 58,4% z nich tnie w obszarze tworzenia oprogramowania i aplikacji^[7].

W sumie własny zespół programistów ma trzy zadania naraz. Musi budować, utrzymywać istniejące systemy i uczyć się pracy z AI. Często ma przy tym mniej ludzi niż rok temu.

Co naprawdę posiada własny zespół programistów

Powszechny argument za tym, by mieć własny zespół programistów, to kontrola. Kod jest nasz, ludzie są nasi, wiedza zostaje w firmie. Dwa pierwsze stwierdzenia są prawdziwe. Trzecie – tylko jeżeli wdrożone procesy zapewniają pozostawienie wiedzy w firmie pomimo odejść pracowników.

Jednakże w części organizacji wiedza, która się liczy, nie znajduje się w repozytorium. Kod pokazuje, co system robi, ale nie dlaczego. Dlaczego reguła biznesowa brzmi tak, a nie inaczej? Który przypadek klienta doprowadził do nietypowego wyjątku? Dlaczego ktoś pominął test, bo „wszyscy wiedzą”, że nie może się nie udać? Odpowiedzi są w głowach kilku osób. Kiedy jedna z nich odchodzi z firmy, przechodzi na emeryturę lub do innego projektu, kod zostaje. Zrozumienie, w takim przypadku, odchodzi razem z nią.

Własne zespoły mają często mniej powodów, żeby opisywać, co i dlaczego robi kod, niż zewnętrzne. W końcu „wszyscy tu jesteśmy”.

Co to oznacza, jeśli masz własny zespół programistów

Przed kolejnym planowaniem budżetu zadaj cztery pytania.

1. Na co naprawdę idzie czas Twojego zespołu? Podziel go na nową pracę, utrzymanie istniejących systemów i naprawy. Czy utrzymanie pochłania ponad jedną trzecią budżetu, jak wciąż średnio w badaniu Deloitte? Jeśli tak, to jest to potencjał, którego nie wykorzystujesz do budowania.
2. Co się stanie, jeśli jutro odejdą Twoje dwie najbardziej doświadczone osoby? Być może uczciwa odpowiedź brzmi: „mielibyśmy problem przez miesiące”. Wtedy wiedza nie należy do firmy. Jest tylko pożyczona.
3. Czy Twój zespół zapisał to, co wie, w formie, z której ktoś inny mógłby skorzystać? Miejsce wymagań, decyzji i ich uzasadnień jest przy kodzie. Muszą też pozostawać aktualne.
4. Kiedy Twój zespół ostatnio zbudował system zgodny ze wszystkimi normami? Bezpieczeństwo od etapu projektu, udokumentowane wymagania, przetestowany plan odtworzenia. Jeśli odpowiedź brzmi „nigdy”, to ostatnim kołem ratunkowym pozostaje „przez naście ostatnich lat nic się nie wydarzyło, to przez najbliższe lata nie wydarzy się nic złego również”.

Własny zespół programistów często jest dobrym wyborem. Ale kontrola wynika z wiedzy, którą zespół zapisuje i aktualizuje. Nie wynika oczywiście z tego, na czyjej liście płac są programiści. Ma to jeszcze większe znaczenie, gdy AI pisze coraz większą część kodu. AI jest tylko tak dobra jak opis tego, co ma zbudować. Na tym pomyśle – wymaganiach i decyzjach przechowywanych razem z kodem – opiera się Fornax Forge.

Źródła

1. M. Marszycki, „Pensje polskich specjalistów rosną, ale nierówno. AI i cyberbezpieczeństwo podbijają stawki”, ITwiz, 14 września 2026, o 15. Raporcie Płacowym Antal. itwiz.pl
2. ISC2, „ISC2 Study Finds Cybersecurity Budget Constraints Remain, But Do Not Worsen, While Skill Needs Grow” (2025 Cybersecurity Workforce Study), 4 grudnia 2025 isc2.org; dane za SecurityInfoWatch, 15 grudnia 2025 securityinfowatch.com
3. UODO, „Miliony Polaków poszkodowane. Po nowym wycieku danych medycznych PUODO zapowiada kontrolę”, 25 września 2026. uodo.gov.pl
4. ENISA, ENISA Threat Landscape 2026, 22 września 2026. enisa.europa.eu
5. Deloitte, „From Operators to Orchestrators: Deloitte’s 2026 Global Technology Leadership Study Reveals a New Mandate for Tech Leaders”, komunikat prasowy, 30 kwietnia 2026 deloitte.com; „The dual mandate redefining the future of tech leadership”, Deloitte Insights, 30 kwietnia 2026 deloitte.com
6. Bitkom, „Erstmals nutzt die Mehrheit der Unternehmen KI”, komunikat prasowy, 14 września 2026. bitkom.org
7. Futurum Group, „46.9% of Enterprises Report AI Spend Over Budget in 2H 2026”, komunikat prasowy, 10 września 2026. futurumgroup.com